૩૩. કબૂતરનો માળો

“આ કબૂતરને માળો બનાવવા આપણું જ ઘર દેખાય છે? દર ત્રીજે દિવસે કચરો હટાવું છું અને પાછાં માળો કરી જાય છે. હું તો ત્રાસી ગઈ છું. વહેલી તકે કબૂતરો ન આવે એવી જાળી નંખાવી દેવી છે!” માનસી ગેલેરીમાંથી કબૂતરનો માળો હટાવતાં થોડી અકળામણ સાથે બોલી.

“તું શું કામ આટલી બધી અકળાય છે? આપણે કોકના ઘરમાં ભાડે રહીએ છીએ તેમ એય આપણા ઘરમાં રહે છે. રહેવા માટે દરેકને ઘર તો જોઈએ જ ને!” પ્રણવે છાપું વાંચતાં વાંચતાં જ હળવાશથી કહ્યું અને પછી છાપા પરથી નજર ખસેડી માનસી તરફ ઝીણી આંખ કરીને બોલ્યો, “આમે ય આ ક્યાં આપણું ઘર છે!”

તું મને ખોટા ટોણા ના માર! આપણે જે ઘરમાં રહીએ એ ઘર આપણું જ કહેવાય. આપણે તો અહીં ભાડું પણ ભરીએ છીએ. કબૂતર થોડું આપણને ભાડું આપે છે? માનસીએ વળતો તર્ક કર્યો.

“એ તો ઠીક, છતાં ભાડાનું ઘર એટલે ભાડાનું ઘર. આજે નહીં તો કાલે, આ ઘર પણ ખાલી તો કરવાનું જ છે ને! આપણું તો ન જ કહેવાય ને!” ઘરની વાત આવે એટલે માનસી અને પ્રણવ વચ્ચે અચૂક આવા કેટલાક સંવાદો થતા અને ક્યારેક એમાં ઉગ્રતા પણ આવી જતી. પોતાનું ઘર બનાવવાની અને ખરીદવાની બાબતમાં બન્ને વચ્ચે કેટલાક મતભેદ કાયમ હતા. પરસ્પર દલીલો ચાલ્યા કરતી અને બન્ને પોતપોતાની વાતનું સમર્થન અને એકબીજાની વાતનું ખંડન કર્યા કરતાં. પરંતુ હમણાં હમણાં મકાનનો મુદ્દો બન્ને વચ્ચેની અવારનવારની ચર્ચાના કેન્દ્રમાં વિશેષ રૂપે આવતો હતો.

પ્રણવ મેડિકલ રિપ્રેઝન્ટેટીવ હતો. પગાર પ્રમાણમાં સારો હતો. એક નાનકડી દીકરી રૂપલ હતી. એને હમણાં જ કે.જી. માં ભણવા મૂકી હતી. નાનકડું કુટુંબ આમ તો સુખ અને શાંતિથી રહેતું હતું. સામાન્ય જરૂરિયાતો સંતોષવામાં એમને ખાસ કોઈ તકલીફ પડતી નહોતી. છતાં પૈસા બચતા નહોતા. બે-રૂમ રસોડાનો નાનકડો ફ્લેટ હતો. માનસીની ઘરની સજાવટ અદ્ભુત હતી. નાનામાં નાની જગ્યાનો પણ એ શ્રેષ્ઠ ઉપયોગ કરી શકતી હતી. નકામી લાગતી ચીજને પણ કામે લગાડવાની એનામાં અનોખી આવડત હતી. ભાડાના ઘરમાં પણ એ ઘરની સજાવટની પોતાના ઘરની માફક જ માવજત કરતી. ક્યારેક મિસ્ત્રીને બોલાવીને થોડો ઘણો ખર્ચ પણ કરી નાંખતી. પ્રણવ ઘણી વાર મજાકમાં એવી ટકોર કરતો કે ભાડાના ઘરમાં તું આટલી કાળજી રાખે છે તો તારા પોતાના ઘરમાં તો તું શું નહીં કરે? માનસી આવી ટકોરનાં જવાબમાં અચૂક કહેતી, “હું ક્યારેય પોતાનું ઘર કરવાની જ નથી. આપણે જે ઘરમાં જ્યાં સુધી રહીએ ત્યાં સુધી એ આપણું જ ઘર કહેવાય.” એક વાર તો એણે એમ પણ કહ્યું હતું કે, “તને કેમ પોતાના ઘરનું આટલું બધું ઓબ્સેશન છે? આ દુનિયામાં સાચે સાચ કોઈએ પોતાનું ઘર કર્યું છે ખરું? મને એક માણસ તો એવો બતાવ, જેણે ઘર બનાવ્યું હોય અને દુનિયા છોડતી વખતે એ ઘર પોતાની સાથે લઈને ગયો હોય? આ તો બધી મનને છેતરવાની વાતો છે જે લોકો કદી પોતાની માલિકીનું ઘર નથી બનાવતા એ લોકો શું જિંદગી જીવતા નથી?” આમ કહીને માનસીએ ગેલેરીમાંથી બહાર રોડના કિનારે ઝૂંપડાં બાંધીને રહેતા મજૂરોનાં કામચલાઉ ઘરો પર સૂચક નજર નાંખી હતી.

“તું તો બહુ ઊંચી અને આધ્યાત્મિક વાતો કરે છે. મૃત્યુ પછીની વાત અત્યારે કરવાનો અર્થ નથી. વાસ્તવિક દુનિયામાં રહેવાનું છે ત્યાં સુધી વાસ્તવિકતાઓની અવગણના ન કરી શકાય.” ખરું જોતાં તો બન્ને પોતપોતાની રીતે સાચા હતાં. માનસીને એના પિતાના મકાન અંગેના અનુભવો સતત યાદ આવતા હતા. વડીલોપાર્જિત મકાન અંગે પિતાએ લોન લઈને બનાવેલા મકાનના હપ્તા ભરવામાં પડેલી તકલીફો વગેરે બધું જ એને વારંવાર યાદ આવી જતું હતું. એનાથી તદ્દન ઊલટું પ્રણવના પિતાએ તકલીફ વેઠીને પોતાનું નાનકડું મકાન સમયસર બનાવી લીધું હતું. એથી નિવૃત્તિના સમયમાં આજે એમને જે શાંતિ અને સંતોષનો અનુભવ થતો હતો એનું કદાચ પ્રણવને મન વધુ મૂલ્ય હતું.

પ્રણવને હમણાં હમણાં પોતાનું મકાન બનાવવાના વિચારો વધુ આવતા હતા, એની પાછળ પણ કેટલાંક કારણો હતાં. એક તો છેલ્લાં છ વર્ષમાં એના માટે આ ત્રીજું ભાડાનું મકાન હતું. સરેરાશ દર બે વર્ષે મકાન બદલાવાનું થાય એવું કાયમ પોસાય નહીં. એક વાર ગમે તેમ કરીને નાનકડું પણ પોતાનું મકાન લઈ લીધું હોય તો વારંવાર મકાન બદલવાની ઝંઝટમાંથી તો મુક્તિ મળે અને ઠરીઠામ થયાની લાગણી થાય. બીજા એક પ્રસંગની પણ એના મન પર ઘેરી અસર હતી. એની સાથે જ નોકરી કરતા ભાવેશને છ મહિના પહેલાં સ્કૂટર અકસ્માત થયો અને પાછળથી બ્રેન હેમરેજ થતાં એનું મૃત્યુ થયું એ પછી પોતાનું મકાન નહીં હોવાને કારણે એના કુટુંબને જે તકલીફો વેઠવી પડી હતી એનો પ્રણવને પ્રત્યક્ષ પરિચય હતો. એથી જ એને ક્યારેક એવો વિચાર પણ આવી જતો હતો કે જીવનનો ક્યારેય કોઈ ભરોસો હોતો નથી. ન કરે નારાયણ અને, પણ નારાયણ કંઈક આડું અવળું કરી બેસે અને એને કંઈક થઈ જાય તો માનસી અને રૂપલનું શું? કમ સે કમ નાનકડું મકાન હોય તો એમના માટે કોઈક આશરો તો રહે.

માનસીને પણ એણે આ વાત સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો. પરંતુ માનસીનું મન એ વાતથી બહુ માન્યું નહોતું. એનું કહેવું એવું હતું કે અનિશ્ચિતતા તો દરેકના જીવનમાં હોય છે. પરંતુ એક નિશ્ચિતતા ઊભી કરવા જતાં બીજી અનેક અનિશ્ચિતતાઓ ઊભી કરવામાં પણ શાણપણ નથી. એની સમજ પણ સાવ ખોટી નહોતી. એની દલીલ એવી હતી કે આજે નાનકડું મકાન પણ લેવા જઈએ તો શહેરથી દૂરના જ કોઈક વિસ્તારમાં જવું પડે. વળી આજે ત્રીસ-ચાલીસ લાખ રૂપિયા વિના મકાનનો મેળ પડે નહીં. આપણી પાસે એટલા પૈસા નથી. અરે, ડાઉન પેમેન્ટની પણ સગવડ નથી. ધારો કે બેંકોમાંથી લોન લઈએ કે ઉછીના પાછીના કરીને મકાન લઈએ તો એ રકમો ચૂકવવાની અને પાછો લોનનો હપ્તો ભરવાનો અત્યારે દસએક હજારના ભાડા સામે દર મહિને ૧૭ થી ૨૦ હજાર હપ્તો ચૂકવવામાં જાય. એ સંજોગોમાં અત્યારે શાંતિથી ઘર ચાલે છે એ ય ન ચાલે. દિવસે દિવસે રૂપલ મોટી થાય છે. એના ભણવાના અને બીજા ખર્ચ પણ વધવાનાં છે. માનસી એવું પણ કહેતી કે દિવસે દિવસે આપણે પણ મોટાં થતાં જએ છીએ. અચાનક બીમારી આવે કે કોઈક અણધાર્યો ખર્ચ આવે ત્યારે આપણી પાસે ઓછામાં ઓછા પાંચ-પચાસ હજાર રૂપિયા તો હાથ પર હોવા જ જોએ. આવી થોડીક જોગવાઈ ન થાય ત્યાં સુધી મકાનનો વિચાર ન કરાય.

આમ તો પ્રણવને પણ માનસીની આ બધી વાતોમાં તથ્ય જણાતું હતું. પરંતુ એનો સ્વભાવ થોડો સાહસિક અને જોખમો લેવાનો હતો. એટલે જ એ કહેતો હતો કે આપણી પાસે ભલે અત્યારે પૈસા નથી. પરંતુ એક વાર સાહસ કરીશું તો પૈસા પણ ગમે ત્યાંથી આવશે. હાથ જોડીને બેસી રહીશું તો જિંદગી આખી મકાનનો વિચાર જ ન નહીં કરી શકીએ. પ્રણવ જ્યારે બહુ આવી વાત કરે ત્યારે માનસી એને સહેજ વ્હાલથી એમ કહીને મનાવી લેતી કે હજુ એકાદ-બે વર્ષ રાહ જોઈ લઈએ અને થોડું પ્લાનિંગ કરીએ, જેથી ઊલમાંથી ચૂલમાં પડવાનો વખત ન આવે.

એ દિવસે શનિવાર હતો. પ્રણવ સાંજે નોકરી પરથી ઘરે આવ્યો ત્યારે માનસીએ કોઈક મિસ્ત્રીને બોલાવ્યો હતો. ગેલેરીમાં કબૂતર માળો ન કરે એ માટે જાળી નંખાવવા અંગે એ મિસ્ત્રી સાથે વાતચીત કરી રહી હતી. મિસ્ત્રી સાથે એણે છસો રૂપિયામાં નક્કી કર્યું અને બીજે દિવસે સવારે આવીને તાત્કાલિક કામ પતાવી જવા કહ્યું. પ્રણવે આખી વાત સાંભળી પરંતુ એ કંઈ બોલ્યો નહીં. મિસ્ત્રીના ગયા પછી માનસીએ જ એને કહ્યું, “હું કબૂતરનો માળો કાઢું છું અને કબૂતર ફરી માળો કરી જાય છે. વચ્ચે ત્રણ દિવસ સાફસૂફી ન થઈ એમાં કબૂતરે ઇંડાં મૂકી દીધાં. બચ્ચાં નીકળ્યાં છે અને બહુ ખરાબ વાસ મારે છે. હવે આ વાતનો મારે કાયમી નિકાલ કરવો છે…”

પ્રણવે સહેજ હળવાશ લાવતાં કહ્યું, “માનસી, બધાં જ લોકો કબૂતરને માળો નહીં કરવા દે તો બિચારાં કબૂતરો માળો કરવા ક્યાં જશે? આપણી જ વાત કર ને આપણને કોઈ રહેવા માટે મકાન ભાડે જ ન આપે તો આપણે ક્યાં જઈએ? અને તને ખબર છે? આજના છાપામાં એવા સમાચાર છે કે રાષ્ટ્રપતિભવનના એક માળ પર પણ કબૂતરોએ જ પોતાનું સામ્રાજ્ય જમાવ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ પણ પોતાને ત્યાં કબૂતરોને રહેવા દેતા હોય તો આપણે શું કામ …?”

માનસી વચ્ચે જ એને કાપતાં બોલી, “રાષ્ટ્રપતિને એ પોસાતું હશે, હું કંઈ રાષ્ટ્રપતિ નથી અને આ મારું રાષ્ટ્રપતિભવન નથી… હું તો કાલે જાળી નંખાવી જ દેવાની છું, ભલે ૬૦૦ રૂપિયા થાય!”

પ્રણવે એના બન્ને હાથ પકડી લઈને પલંગ પર પોતાની પાસે બેસાડી અને સહેજ ગંભીર થઈને કહ્યું, “એ, મારી વાત શાંતિથી સાંભળ ઉતાવળી થઈશ નહીં. વાત જાણે એમ છે કે આપણા આ મકાન માલિક નૈષધભાઈની ધાર્યા કરતાં વહેલી અહીં અમદાવાદ બદલી થઈ છે. આજે એ મને મળવા આવ્યા હતા. એમણે કહ્યું છે કે દોઢેક મહિનામાં આપણે એમને આ ફ્લેટ ખાલી કરી આપવો. મેં એમને કહી દીધું છે કે વધુમાં વધુ બે મહિનામાં હું ફ્લેટ ખાલી કરી આપીશ. એટલે હવે આ જાળી કરાવવાની વાત નકામી છે…”

માનસી એક ક્ષણ વિચારમાં પડી હવે ફરી નવું ભાડાનું મકાન શોધવાનો પ્રશ્ન ઊભો થયો. નવું મકાન લેવા જઈએ એટલે ભાડાની ડિપોઝિટ અને થોડું વધુ ભાડું ચૂકવવા પણ તૈયાર રહેવું પડે. એના ચહેરા પરના ભાવોને પામી જઈને પ્રણવે એના ખભે હાથ મૂકીને એને સધિયારો આપતાં કહ્યું, “તું ચિંતા ન કરીશ. મેં આજે મારા બે-ત્રણ મિત્રોને વાત પણ કરી છે. ખૂબ જલ્દી મકાનનો મેળ પડી જશે. મારા એરિયા મેનેજર ભાટિયાસાહેબે તો મકાન લેવું હોય તો લોન મેળવવામાં પણ મદદ કરવાનું કહ્યું છે. બધું થઈ પડશે. આપણે કશી જ ઉતાવળ કરવી નથી. શાંતિથી નિર્ણય કરીશું.” પ્રણવની આવી વાતો સાંભળીને પણ માનસી પૂરેપૂરી સ્વસ્થ તો નહોતી જ થઈ.

બીજે દિવસે રવિવારે સવારે પ્રણવ છાપાં વાંચતો હતો ત્યાં માનસી ચા લઈને આવી. પ્રણવને બટાકાના ભજિયાં બહુ ભાવતાં. રવિવારે સવારે ભજિયાંનો કાર્યક્રમ અચૂક હોય. માનસીએ ભજિયાં બનાવ્યાં હતાં. ડીશમાંથી એક ગરમ ગરમ ભજિયું મોંમાં મૂકી દીધું અને દઝાયું એટલે સિસકારા બોલાવતાં ઊંચો-નીચો થઈ ગયો માનસીએ પ્રેમાળ ઠપકો આપ્યો, “ભજિયાં જુએ છે અને ગાંડો થઈ જાય છે. જરાક ઠરવા તો દે!”

“તું અને ભજિયાં બન્ને મને ગાંડો કરે છે. અને ગરમ હોય ત્યારે જ મજા આવે એ ઠંડા થયાં પછી ન આવે!” પ્રણવ થોડો રોમેન્ટિક બનવા ગયો. પરંતુ પછી તરત જ સહેજ ગંભીર થતા બોલ્યો, “જો માનસી, અત્યાર સુધી આપણે બહુ ચર્ચા અને વિવાદ કર્યો. હવે વિવાદ બંધ. હવે હું જે કહું તે સાંભળવાનું છે અને કરવાનું છે. આજના છાપાંમાં ફ્લેટની નવી નવી સ્કીમોની ઘણી જાહેરખબરો છે. આપણે બે-ચાર સ્કીમો જોઈ આવીએ. આ દિશામાં કંઈક તો કરવું જ પડશે. તું ચિંતા ન કરીશ. હું બધું મેનેજ કરી લઈશ. થોડી વધુ મહેનત કરીશ. જરૂરિયાત ઊભી થશે તો આવક પણ વધશે.”

માનસીએ પ્રતિકાર ન કર્યો. કદાચ એ આ ક્ષણે પ્રણવના ઉત્સાહ પર ઠંડું પાણી રેડવા નહોતી માંગતી. લગભગ નવેક વાગ્યે બન્ને તૈયાર થઈને છાપામાં આવેલી જાહેરખબરો મુજબ જુદી જુદી ફ્લેટની સ્કીમો જોવા ગયા. બપોરે લગભગ દોઢ વાગ્યે પાછાં આવ્યા. બન્ને એકબીજાને કંઈક કહેવા માંગતાં હતા. પરંતુ કોઈ શરૂઆત કરતું નહોતું. છેવટે માનસીએ જ કહ્યું, “સાચું કહું તો મને એકેય સ્કીમ બહુ ગમી નથી. એક ફ્લેટમાં હવા-ઉજાસનાં ઠેકાણા નથી. બીજામાં કિચન બહુ નાનું છે. છેલ્લે જે ફ્લેટ જોયો એની તો મને ડિઝાઈન જ બિલકુલ ગમી નથી. પેલા ફ્લેટમાં બાથરૂમ કેટલું બધું નાનું હતું?”

“પણ આપણે ક્યાં ફ્લેટ લઈ લીધો છે? હજુ બીજા બે-ચાર ફ્લેટ જોઈ લઈએ. અને હા, આપણે જે જોઈએ તે બધું જ એક જ જગ્યાએ મળવાનું નથી. થોડીક તો બાંધછોડ કરવી જ પડશે…” પ્રણવ વાતને હાથમાંથી સરકી જવા દેવા માંગતો નહોતો.

“મેં ક્યાં ના પાડી છે? પણ ઘર લઈએ ત્યારે જે જોઈએ એ તો જોઈએ જ ને! બધું જ ચલાવી લેવાનું હોય તો પછી ઘર લેવાનો અર્થ શું?” માનસીના અવાજમાં આછો રોષ ડોકાતો હતો.

એ પછી તો લગભગ આખું અઠવાડિયું પ્રણવ રોજ છાપાંમાં જાહેરખબરો જોતો અને માનસીનું ધ્યાન દોર્યા કરતો. માનસી બહુ ઉત્સાહ નહોતી દાખવતી તો બહુ વિરોધ પણ કરતી નહોતી. પરંતુ હજુ સુધી માનસીને એક પણ ફ્લેટ ગમ્યો નહોતો. એક ફ્લેટ પર સહેજ મન ઠર્યું હતું તો એની કિંમત ગજા બહાર દેખાતી હતી. છેવટે માનસીએ પ્રણવને કહ્યું, “એક અઠવાડિયામાં હું તો મકાનના નામથી કંટાળી ગઈ છું, કશું. સૂઝતું નથી. જે કરવું હોય તે ઝટ કરી નાંખીએ. મકાન લેવું જ હોય તો લઈ લઈએ અને ન લેવું હોય તો ભાડાનું મકાન શોધી લઈએ.”

પ્રણવ કંઈ જ બોલ્યો નહીં. એ પછી બે – ત્રણ દિવસ એણે મકાનની કોઈ જ વાત  છેડી નહીં. પરંતુ એના પ્રયાસો તો ચાલુ જ હતા. આટલા બધા ફ્લેટ જોયા હતા એમાંથી એક ફ્લેટ પર એનું મન ઠર્યું હતું. એ ફ્લેટનો ભાવતાલ વગેરે અને ડાઉન પેમેન્ટની વિગતો લઈને એણે એરિયા મેનેજર ભાટિયા સાહેબને વાત કરી. બે-ત્રણ જણને મળવાનું હતું. ત્રણ-ચાર દિવસ બધી દોડાદોડીમાં જ નીકળી ગયા. ભાટિયાસાહેબની ઓળખાણથી પ્રણવે મકાનના પેપર્સ મેળવીને બેંકમાં લોનના કાગળો રજૂ કરી દીધા. એણે હવે નક્કી કર્યું કે બધું ફાઈનલ થઈ જાય એ પછી જ માનસીને સમજાવીને વાત કરવી.

આ દરમ્યાન માનસી અને પ્રણવ વચ્ચે મકાનનો મુદ્દો એક અદ્રશ્ય દિવાલ જેવો બની ગયો હતો. બન્ને વચ્ચે હવે બહુ સંવાદ થતો નહોતો. છતાં બન્ને સતત મૌનમાં પણ મકાન વિષે જ સંવાદ કરતાં હતાં. બન્નેને એ વાતથી ઘણી અકળામણ પણ હતી.

ત્રણ-ચાર દિવસ પછી પ્રણવ સાંજે ઘરે આવ્યો ત્યારે એના ચહેરા પર ઉદાસી છવાયેલી હતી. એનું બધું જ આયોજન જાણે કડડભૂસ થઈ ગયું હતું. બેંકમાંથી વધુમાં વધુ ચાર લાખ સુધીની લોન મળે એમ હતી. મકાનની કિંમત લગભગ સવા પાંચ લાખ પર પહોંચતી હતી. નવા મકાનમાં રહેવા જતી વખતે બીજા જે કંઈ આકસ્મિક ખર્ચ આવે એ તો જુદા. વળી બધું જ ઍડજસ્ટ કર્યા પછી પણ મકાન લેવું જ હોય તો પ્રણવે રોકડા લગભગ એસીં હજાર રૂપિયા ઊભા કરવા પડે. સંજોગો જોતાં એના માટે એ શક્ય નહોતું. એ નાસીપાસ થઈ ગયો હતો. કમ સે કમ અત્યારે તો મકાન લેવાનો વિચાર માંડી જ વાળવો પડશે એવું પ્રતીત થયા પછી એ ઉદાસ થઈ ગયો હતો. માનસી એની આ હાલત જોઈને વ્યથિત હતી. પરંતુ એ કશું જ બોલી નહીં. એ રાત્રે પ્રણવ બરાબર જમ્યો પણ નહીં. માનસીથી રહેવાયું નહીં એટલે એણે અકળામણમાં કહી નાખ્યું, “આવી રીતે બળી બળીને જીવવા માટે મકાન લેવાનું છે? જે થવું હોય તે થાય. આપણે વહેલી તકે મકાન લઈ જ લઈએ. ગમે તેવી તકલીફ પડે તો પણ હું વેઠી લઈશ….”

પ્રણવ સહેજ ઊંચા અવાજે અત્યંત રૂક્ષતાથી બોલી ગયો, “હવે મકાનની વાત કરી છે તો હું ત્રીજા માળેથી પડતું નાખીશ. નથી જોઈતું મારે મકાન. હવે મકાનનું નામ લેતી નહીં.”  પ્રણવના આવા શબ્દો સાંભળીને માનસી નારાજ થઈ ગઈ એની આંખમાં ઝળઝળિયાં આવી ગયાં. છતાં એ મન પર કાબૂ રાખીને ચૂપચાપ રૂપલને લઈને સૂવા જતી રહી.

બીજે દિવસે પણ બન્ને વચ્ચે કશો જ સંવાદ થયો નહીં. મકાન લેવાનું બધું જ આયોજન નિષ્ફળ ગયું હતું, એ વાત માનસીને કહેવાની એની હિંમત ચાલતી નહોતી. ઊંડે ઊંડે એને પોતાનો અહમ્ ઘવાતો હોય એવી નાનમ અનુભવાતી હતી અને પોતાની નિઃસહાયતાની એને ખુદને જ દયા આવતી હતી. વધારે અકળામણ તો એને એ વાતની થતી હતી કે મકાનના મુદ્દા પર માનસી સાથે એનું મન ઊંચુ થઈ ગયું હતું. ઘરનું પ્રેમ ભર્યું વાતાવરણ એકાએક તંગ બની ગયું હતું.

પરંતુ રાત્રે પ્રણવ ઘરે આવ્યો ત્યારે એના ચહેરા પર થોડી હળવાશ હતી. માનસી એકદમ હળવી નહોતી થઈ, છતાં સવાર જેટલી તંગ પણ નહોતી. પ્રણવે ગળું ખોંખારીને થોડા સ્વસ્થ થતાં કહ્યું, “માનસી, શાંતિથી મારી વાત સાંભળ. મકાનની વાત આપણે પડતી મૂકીએ છીએ. અત્યારે આપણા માટે મકાન લેવાનું સરળ નથી. તારી વાત મને સમજાય છે. સાથે સાથે એક સારા સમાચાર એ છે કે આપણા આ મકાનના માલિક નૈષધભાઈ આજે ફરી આવ્યા હતા. એમની બદલી કેન્સલ થઈ છે. એમના કહેવા મુજબ એ જ્યાં છે ત્યાં જ એમને નવી બ્રાન્ચ સોંપવાની હોવાથી ત્રણેક વર્ષ સુધી એમને હવે અહીં આવવાનો સવાલ નથી. પાછું એમણે એમ પણ કહ્યું છે કે એમના માતા – પિતા હવે એમની સાથે રહેવાના છે. એટલે આ મકાન એમને આમે ય નાનું પડશે. થોડા સમય પછી તેઓ આ મકાન કાઢી નાખીને નવું લેવા વિચારે છે. એમણે વાતવાતમાં કહ્યું કે અત્યારે તમતમારે શાંતિથી અહીં રહો. મારે વેચવું હશે ત્યારે જોઈશું. પૈસાની સગવડ પણ તમે તમારી ફુરસદે કરી શકશો. એટલે હવે ચિંતા મૂકી દે…”

પ્રણવના ચહેરા પરની હળવાશ માનસીના ચહેરા પર તબદીલ થઈ ગઈ. માનસી નીચું જોઈને મલકી ગઈ. પ્રણવની છાતી પર માથું મૂકતાં બોલી, “હું તો તને અત્યારે બીજી જ વાત કહેવાની હતી…”

“કહી નાંખ! તું જે કહીશ તે મને ગમશે….હું તારા પર નારાજ થયો એ મારી ભૂલ હતી…” પ્રણવના અવાજમાં ધ્રૂજારી આવી ગ.

“મારા પર નારાજ થવાનો તને હક છે. એમાં કદાચ મારો વાંક પણ હોય…” માનસીના અવાજમાં પણ ભીનાશ હતી.

“પણ તું શું કહેતી હતી એ તો તેં કહ્યું નહીં …” પ્રણવને એની વાત સાંભળવાની ઉત્સુકતા હતી.

“હું એમ કહેવાની હતી કે મકાન અંગે તું જે નિર્ણય કરીશ એ મને મંજૂર છે. હવે આપણે કોઈ પણ હિસાબે મકાન લઈ જ લઈએ એમ હું તને કહેવાની હતી. છતાં મારા મનની વાત એ છે કે મારે મન ચાર દીવાલોના પાકા અને સિમેન્ટ-કોન્ક્રિટના મકાન કરતાં તારા હ્રદયના મકાનનું મૂલ્ય વધુ છે. તું મને તારા હ્રદયમાં રાખે એનાથી મોટું મારે મન બીજું કોઈ મકાન ન હોય. જે મકાનમાં મન ન હોય એ મકાન મકાન નહીં. ખંડેર જ ગણાય.”

પ્રણવને માનસી પર એકદમ વ્હાલ ઊભરાઈ આવ્યું. બન્ને હાથથી એને છાતી સરસી ભીંસી દઈને ધીમા અવાજે એણે માનસીના કાનમાં કહ્યું, “હવે તારે પેલા મિસ્ત્રીને બોલાવીને ગેલેરીમાં જાળી નંખાવવી હોય તો નંખાવી દે, એટલે કબૂતર માળો ન કરે!”

માનસી એક ઝાટકો મારીને એનાથી અલગ થતાં બોલી, “મારે હવે જાળી નથી કરાવવી, હું કબૂતરને માળો કરવા દઈશ. એને માળો બનાવવાની સગવડ પણ કરી આપીશ….”

પ્રણવ માનસીના ચહેરા પર અવનવાં આકાશી રંગો જોઈ રહ્યો.

Published by Smita Trivedi

અમદાવાદની બી.ઍડ. કૉલેજમાં ૨૫ વર્ષ ઍસો. પ્રોફેસર તરીકે સેવા કર્યા બાદ હાલ નિવૃત્ત જીવનમાં સાહિત્ય, અધ્યાત્મ અને સંગીત સાથે પ્રવૃત્ત જીવનને માણી રહી છું. જીવનની પ્રત્યેક ક્ષણ એક નવો ઉઘાડ લઇને આવે છે, અને સતત નવું શીખવાની તક આપે છે.

2 thoughts on “૩૩. કબૂતરનો માળો

  1. ખૂબજ સરસ વાર્તા છે. આજના સમયમાં મકાન જ એક એવો વિષય છે જે દરેક સામન્ય વ્યક્તિ ના જીવન સાથે સંકળાયેલો છે… કબૂતર નો માડો તે સાર્થક કરે છે.

    Like

    1. સ્નેહી હાર્દિકભાઈ, તમે ખૂબ સંવેદનશીલ પ્રતિભાવ વ્યક્ત કર્યો છે. હ્રદયપૂર્વક આભાર.. આ રીતે વાંચીને પ્રોત્સાહોત કરતા રહેશો તો ગમશે અને વિકસવાની તક પણ મળશે.

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: