૩૦. સ્વપ્નનો સોહામણો આકાર!

અમેરિકામાં વસતા એક ભારતીય બલબીર માથુરને ઉઘાડી આંખે એક સપનું આવ્યું, જેમાં એણે સમગ્ર પૃથ્વીને વૃક્ષોથી છવાયેલી જોઈ.
સપનું સાકાર કરવા આ માણસ રીતસર મચી પડ્યો. ‘ટ્રીઝ ફોર લાઈફ’ નામની સંસ્થાની સ્થાપના કરી અને ભારતમાં વૃક્ષો વાવવાનું બીડું ઝડપ્યું.

૨૯. એક ટાપુ પર કયામત!

હવા અને સમુદ્રના પ્રદૂષણને કારણે માલદીવની સીમાઓ સંકોચાતી જાય છે અને દરિયો દિવસે દિવસે ઊંચો ઊડતો જાય છે. ભય તો એવો સેવાય છે કે ૫૦ વર્ષ પછી આખો ટાપુ સમુદ્રમાં ગરક થઈ જશે!

ર૪. આવતીકાલની ચિંતા આજે!

તોતિંગ મકાનો, બહુમાળી ઈમારતો, રાક્ષસી ઉદ્યોગો, અજગરી સડકો અને ફેફસાં તથા કાનની એરણ પર આક્રમણ કરતાં વાહનોનાં જંગલમાં પ્રકૃતિ તો જાણે ખોવાઈ જ ગઈ છે!
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના વિકાસની સાથે આ બધું જ જરૂરી છે. પરંતુ એકને અપનાવવા જતાં બીજું સદંતર ખોઈ બેસવાથી દાખલો સાવ ખોટો નથી પડતો?

૧૭. કુદરતનાં એરકન્ડીશનર

અમદાવાદ જેવા શહેરોમાં ત્રણ ઋતુઓ હોય છે- ગરમીની, વધુ ગરમીની અને કાળઝાળ ગરમીની આવા શહેરમાં એક લાખ વૃક્ષો હોય તો શહેરને એક જ ઝાટકે દસ લાખ એર-કન્ડીશનર મશીનોની ઠંડક મળે!

૧૬. વનવાસીઓનો પણ વિચાર તો કરવો જ પડશે!

જંગલોના રક્ષણ માટે સરકાર એક આખું તંત્ર નિભાવે છે. જંગલોને બચાવવા હોય તો વનવાસીઓની જરૂરિયાતોનો પણ વિચાર કર્યા વિના ચાલે નહિ. આ માટે આપણે સામાજિક વનીકરણનો કાર્યક્રમ તો ઉપાડયો, પરંતુ એ પાર કેટલો પાડ્યો?

૧૫. રાચરચીલું શાને માટે?

ઘરની સજાવટ એ અંદરની આવડત છે. લાકડાને બદલે લોખંડ, પ્લાસ્ટિક અને એવી બીજી વસ્તુઓ ન વાપરી શકાય?
એક જબરજસ્ત ઝુંબેશ વિના આ માનસિકતામાં પરિવર્તન નહિ લાવી શકાય.

૧૪. આવા દેખાડા શા કામના?

પર્યાવરણ દિન નિમિત્તે વૃક્ષારોપણના કાર્યક્રમો અવશ્ય થાય છે, ફોટા પડાવીને તેની જાહેરાતો પણ થાય, પરંતુ તેની જાળવણી કોણ કરે છે? વાવેલા છોડ શું કલાક માટે પણ જીવ્યા ખરા?

૧૩. કુહાડી અને કવિતા!

એક જ જગ્યાએ તપસ્વીની માફક ઊભું ઊભું પણ વૃક્ષ જિંદગીના આરંભથી અંત સુધી માણસ જાતનો સાથ નિભાવે છે. તો ય આપણે જંગલમાં મંગલ કરવા જંગલોને ઉજાડતા જ ગયા છીએ. પરિણામે મંગલનું જંગલ થઇ ગયું છે.

૧૨.વાવજો પછી, પહેલાં બચાવો!

વૃક્ષો વાવવાની ઝુંબેશ પછી, પહેલાં તો જે છે એને બચાવવાની ઝુંબેશ ઉપાડવી પડશે. વૃક્ષોને કપાતાં અટકાવીને એમના જતનની જવાબદારીથી જો નારીને સભાન કરી શકાય તો નારી એને પોતાના બાળકની જેમ સાચવશે.

૯. ધાર્યું હોય તો અચૂક થાય!

ભાવનગર શહેરના મુખ્ય માર્ગોની વચ્ચે ઝાડવાં રોપીને વેપારી ગૃહોના સહકારથી એમનું જતન થઇ રહ્યું છે. આશા જગાવે એવા દીવડા જેવી આ ઘટનાઓ છે. ભલે આ કંઈ બહુ મોટું કામ નથી થયું, છતાં જે થયું છે તે ઓછું નથી.