૩૨. આ પૃથ્વી કોની છે?

આ પૃથ્વી ખરેખર કોની માલિકીની છે? આપણી પાસે કોઈ વારસાઈ સર્ટિફિકેટ નથી કે માલિકીખત પણ નથી. છતાં આપણે એની સાથે એવો વર્તાવ કરીએ છીએ કે જાણે એ આપણને આપણા પૂર્વજો તરફથી વારસામાં ન મળી હોય!

૨૮. એક છરીના બે ઉપયોગ!

છરી વડે શાક સમારીને પેટ ભરી શકાય તો એ જ છરી નિર્દયતાથી કોઈના પેટમાં ઉતારી દઈને કોઈનો જાન પણ લઈ શકાય.
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીની આવી જ એક છરી આપણા હાથમાં આવી ગઈ છે. વિજ્ઞાને વિકાસના દરવાજા ખોલી નાંખ્યા છે, દુનિયાને એકદમ નજીક લાવી દીધી છે.

૨૭. કાયદાથી કેટલો ફાયદો?

જંગલોના રક્ષણ માટે આપણે કાયદા કર્યા છે, પરંતુ એનો અમલ જ અધકચરો હોય ત્યાં કાયદાનો ફાયદો શું?
અને તોય હજુ કાયદા કરવાની ઘણી જગ્યા બાકી છે.

ર૪. આવતીકાલની ચિંતા આજે!

તોતિંગ મકાનો, બહુમાળી ઈમારતો, રાક્ષસી ઉદ્યોગો, અજગરી સડકો અને ફેફસાં તથા કાનની એરણ પર આક્રમણ કરતાં વાહનોનાં જંગલમાં પ્રકૃતિ તો જાણે ખોવાઈ જ ગઈ છે!
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના વિકાસની સાથે આ બધું જ જરૂરી છે. પરંતુ એકને અપનાવવા જતાં બીજું સદંતર ખોઈ બેસવાથી દાખલો સાવ ખોટો નથી પડતો?

૨૩. સ્વાર્થ પણ ઓળખાતો નથી!

જન્મથી મૃત્યુ સુધી સાથ આપતા વૃક્ષનું જતન કરવું એ બાળકને ઉછેરવા જેવી પ્રાથમિક ફરજ હોવા છતાં સ્વાર્થનો માર્યો માનવી કુહાડીઓ આમથી તેમ ફંગોળ્યા કરે છે. જંગલો ઉશેટીને ત્યાં એને ધુમાડા ઓકતી મસમોટી ચીમનીઓનાં સપનાં આવે છે.

૧૮. ગીરનું ગૌરવ કયાં ગયું?

18. Where did Gir’s pride go? ગીરનાં જંગલો અને ગીરના સિંહોનું ગૌરવ લેવાનો હવે આપણને કોઈ જ અધિકાર નથી. માત્ર છેલ્લાં પચાસ વર્ષોમાં ગીરના જંગલનું કદ આપણે પા ભાગનું કરી નાખ્યું છે અને એને પરિણામે સિંહોની વસ્તી પણ ઘટી છે. છેક બરડા ડુંગરો સુધી પથરાયેલા ગીરનાં જંગલને હવે એ બોડા ડુંગરા ઘૂરકિયા કરે છે. હજુય… Continue reading ૧૮. ગીરનું ગૌરવ કયાં ગયું?

૯. ધાર્યું હોય તો અચૂક થાય!

ભાવનગર શહેરના મુખ્ય માર્ગોની વચ્ચે ઝાડવાં રોપીને વેપારી ગૃહોના સહકારથી એમનું જતન થઇ રહ્યું છે. આશા જગાવે એવા દીવડા જેવી આ ઘટનાઓ છે. ભલે આ કંઈ બહુ મોટું કામ નથી થયું, છતાં જે થયું છે તે ઓછું નથી.

૮. વૃક્ષ તો વૃક્ષ, આપણે કોણ?

દર વર્ષે ૧૫ લાખ હેકટર જમીનમાંથી જંગલોનો નાશ થાય છે. દર પાંચ વર્ષે હરિયાણા જેવા એકાદ રાજ્યના વિસ્તાર જેટલી જમીનનું કોઇક નિ:સહાય અબળાનાં ચીરની માફક હરણ થતું રહે છે.

૭. શોધી તો કાઢ્યું, પણ પછી શું?

આપણા દેશના કુલ ૨૩ ટકા વિસ્તારમાં વન સંપત્તિ છે. પરંતુ ઉપગ્રહોની ઇલેકટ્રોનિક આંખો આ તારણ સાથે સંમત નથી. ઉપગ્રહો કહે છે કે આપણા દેશના ૧૦ થી ૧૨ ટકા વિસ્તારમાં જ જંગલો રહ્યાં છે. એમાંથી મોટા ભાગના વિસ્તારમાં તો વૃક્ષો માત્ર કહેવા પૂરતાં જ ઊભાં છે.

૬. નગર તો વસ્યું, જંગલનું શું?

ઉદ્યોગોએ દેશની સૂરત પલટી નાંખી છે એનો કોણ ઇનકાર કરશે?
પરંતુ સૂરતને પલટવા જતાં સીરત પણ પલટાઇ ગઇ છે એનું શું? વિકાસની દોટમાં આપણે જે કંઇ ગુમાવવાનું આવે એને ‘કોમ્પેન્સેટ’ કરવાની કોઇ વાત જ નહિ?